Bảo Trì Và Hiệu Chuẩn (Calibration) Đồng Hồ Đo Áp Suất Wika Định Kỳ Như Thế Nào?

Một chiếc Đồng hồ đo áp suất Wika dù được chế tạo tinh xảo đến đâu thì sau một thời gian dài làm việc dưới áp lực cao, rung động và nhiệt độ, ống Bourdon kim loại bên trong cũng sẽ bị "mỏi" (Metal fatigue). Điều này dẫn đến sự sai lệch hiển thị, kim không còn chỉ đúng áp suất thực tế nữa.

Để đảm bảo an toàn vận hành và tuân thủ các tiêu chuẩn quản lý chất lượng (ISO 9001, HACCP), việc Bảo trì và Hiệu chuẩn (Calibration) định kỳ là quy định bắt buộc đối với mọi nhà máy. Trong bài viết này, các chuyên gia đo lường từ Gia Khuê sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình bảo dưỡng và các bước hiệu chuẩn thiết bị chuẩn kỹ thuật.

1. Tại Sao Phải Hiệu Chuẩn (Calibration) Đồng Hồ Áp Suất?

Hiệu chuẩn là quá trình so sánh giá trị đọc được trên chiếc đồng hồ của bạn (Thiết bị cần kiểm tra - DUT) với một Thiết bị chuẩn (Master Gauge / Mẫu chuẩn) có độ chính xác cao hơn rất nhiều (thường là gấp 4 lần) để xác định mức độ sai số.

• Đảm bảo an toàn hệ thống: Nếu đồng hồ báo 8 bar nhưng áp suất thực tế đã là 12 bar, đường ống của bạn đang đứng trước nguy cơ bục rách và nổ rất lớn.
• Đảm bảo chất lượng sản phẩm: Trong ngành F&B hoặc Hóa chất, sai lệch 0.5 bar áp suất hơi nóng (Steam) có thể làm hỏng toàn bộ một mẻ trộn hoặc làm biến chất sản phẩm.
• Đạt chứng nhận kiểm định nhà nước: Các cơ quan như Quatest, Trung tâm kiểm định đo lường luôn yêu cầu nhà máy cung cấp giấy chứng nhận hiệu chuẩn còn hạn sử dụng cho các thiết bị đo lường áp lực có tính nguy hiểm cao.

2. Chu Kỳ Bảo Trì Và Hiệu Chuẩn Khuyến Nghị (Calibration Interval)

Tần suất hiệu chuẩn phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ khắc nghiệt của môi trường làm việc và yêu cầu của hệ thống quản lý chất lượng tại nhà máy bạn. Hãng WIKA đưa ra các khuyến nghị sau:

• Hệ thống quan trọng (Dầu khí, Dược phẩm, Y tế): Hiệu chuẩn định kỳ 6 tháng / 1 lần.
• Hệ thống công nghiệp thông thường (Nước, Khí nén, HVAC): Hiệu chuẩn định kỳ 12 tháng / 1 lần.
• Hiệu chuẩn đột xuất: Bắt buộc phải thực hiện ngay sau khi hệ thống xảy ra hiện tượng quá áp (Overpressure), va đập mạnh, hoặc khi kỹ sư phát hiện kim đồng hồ không trả về vạch số 0 (Zero-point shift).

3. Hướng Dẫn Kiểm Tra Bảo Trì Nhanh Tại Hiện Trường (Visual Check)

Trước khi tháo đồng hồ mang vào phòng Lab để hiệu chuẩn, thợ bảo trì có thể thực hiện kiểm tra bằng mắt thường theo Checklist sau:

1. Kiểm tra mặt kính: Kính có bị nứt, mờ, hay đọng nước không? Nếu nứt, phải thay mới để ngăn bụi/nước lọt vào.
2. Kiểm tra mức dầu (Với dòng Liquid-filled): Dầu Glycerin/Silicone có bị rò rỉ hoặc ngả màu quá đen không? Nếu mức dầu tụt xuống dưới 50% mặt kính, cần bổ sung dầu mới.
3. Kiểm tra vạch số 0 (Zero point): Đóng van cách ly (Van kim / Manifold Valve) và xả hết áp suất dư. Nếu kim vẫn nằm lệch xa khỏi điểm 0 (hoặc nằm ngoài chốt chặn zero pin), đồng hồ cần được hiệu chuẩn lại phần cơ khí.

4. Quy Trình Hiệu Chuẩn Đồng Hồ Đo Áp Suất Chuẩn Hãng

Để tự hiệu chuẩn nội bộ, phòng Lab của nhà máy cần trang bị Bơm tạo áp (Test Pump) và Đồng hồ chuẩn (Test Gauge). Quy trình cơ bản gồm 4 bước:

Bước 1: Kết nối thiết bị

Lắp cả thiết bị cần kiểm tra (DUT) và đồng hồ chuẩn (Master Gauge) vào bơm tạo áp bằng tay (hoặc bàn tạo áp khí/thủy lực). Đảm bảo hệ thống kín, không rò rỉ.

Bước 2: Bơm áp và ghi nhận số liệu (Lên dốc - Upward)

Tiến hành bơm áp suất tăng dần lên các điểm kiểm tra tiêu chuẩn: 0%, 25%, 50%, 75% và 100% của toàn dải đo. Tại mỗi điểm, dừng lại khoảng 15-30 giây để áp suất ổn định rồi ghi chép lại trị số trên cả 2 đồng hồ để so sánh sai lệch.

Bước 3: Hạ áp và kiểm tra độ trễ (Xuống dốc - Downward)

Xả van từ từ để áp suất giảm dần về các mốc 75%, 50%, 25% và 0%. Ghi lại kết quả. Việc đo cả chiều lên và chiều xuống giúp phát hiện "độ trễ cơ học" (Hysteresis) của ống Bourdon và hệ thống bánh răng.

Bước 4: Đánh giá và hiệu chỉnh kim (Micrometer Pointer)

Nếu sai số vượt quá Cấp chính xác (Accuracy Class) cho phép (Ví dụ lệch > 1% với đồng hồ Class 1.0), bạn cần tiến hành chỉnh lại kim. Các dòng đồng hồ Wika tiêu chuẩn công nghiệp (như Wika 232.50) thường được trang bị Kim vi chỉnh (Micrometer Pointer). Bạn chỉ cần tháo nắp mặt kính, dùng tuốc nơ vít dẹp nhỏ vặn con ốc nằm trên trục kim để ép kim quay về đúng vạch số 0. Sau đó, tiến hành bơm áp và kiểm tra lại từ Bước 2.

5. Thiết Bị Đồng Hồ Mẫu (Test Gauge) Khuyên Dùng Từ Wika

Nguyên tắc tối thượng trong hiệu chuẩn: Thiết bị chuẩn (Master Gauge) phải có độ chính xác cao gấp 3 đến 4 lần thiết bị cần đo. Dưới đây là các thiết bị mẫu Wika do Gia Khuê phân phối chuyên dùng cho phòng Lab/QC:

6. Lời Khuyên Từ Chuyên Gia: Khi Nào Nên Bỏ, Khi Nào Nên Sửa?

Rất nhiều khách hàng liên hệ Gia Khuê để sửa chữa và hiệu chuẩn những chiếc đồng hồ phổ thông giá rẻ. Thực tế, chi phí cấp Giấy chứng nhận hiệu chuẩn (từ Quatest 3 hoặc trung tâm kiểm định độc lập) đôi khi đắt ngang bằng hoặc đắt hơn việc mua mới một chiếc đồng hồ Wika 213.53.

Do đó, chiến lược tối ưu ngân sách là:

• Mua mới thay thế: Đối với các cụm đo áp suất nhỏ, dải đo thông dụng, vỏ đồng/inox cơ bản.
• Nên gửi đi Hiệu chuẩn/Sửa chữa: Đối với các cụm đồng hồ đắt tiền như Đồng hồ chuẩn Test Gauge, Cụm đồng hồ màng cách ly đặc biệt (Diaphragm Seals), Đồng hồ đo chênh áp, hoặc Cảm biến áp suất điện tử (Pressure Transmitter).

7. Mua Thiết Bị Hiệu Chuẩn Wika Và Cấp Chứng Nhận Tại Gia Khuê

Kiểm định và hiệu chuẩn là công tác đòi hỏi tính pháp lý và độ chính xác tuyệt đối. Đừng để hệ thống QC của bạn bị lỗi chỉ vì sử dụng thiết bị chuẩn sai số.

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI GIA KHUÊ (giakhue.com) là đơn vị phân phối chính hãng các thiết bị Đồng Hồ Đo Áp Suất Wika cùng các thiết bị phục vụ cho phòng Lab hiệu chuẩn.

• Tư vấn cấu hình trọn bộ vali bơm tay và đồng hồ mẫu (Calibration Kit) theo ngân sách phòng thí nghiệm của bạn.
• Cung cấp dịch vụ gửi kiểm định tại các trung tâm đo lường uy tín cấp Quốc gia (Quatest 1, Quatest 3) có tem dán và chứng nhận đi kèm trước khi giao hàng cho dự án.
• Bảo hành chính hãng, hỗ trợ kỹ thuật căn chỉnh nhanh chóng.

Phòng QC/QA của nhà máy đang cần trang bị hệ thống thiết bị chuẩn Wika? Gửi ngay yêu cầu qua Email hoặc Zalo của Gia Khuê để nhận báo giá chi tiết và catalogue sản phẩm nhanh nhất!